Araştırma Çıktıları | WoS | Scopus | TR-Dizin | PubMed
Permanent URI for this communityhttps://hdl.handle.net/20.500.14719/1741
Browse
19 results
Search Results
Publication Open Access Türkiye'de Fen Bilimleri, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik Alanlarının Seçiminde Cinsiyetler Arası Farklılıklar* Fidan KORKUT-OWEN** Tansu MUTLU(2016) Korkut Owen, Fidan; Mutlu, Tansu; Bahçeşehir Üniversitesi; Eskişehir Osmangazi ÜniversitesiKadınların, yükseköğretimde öğrenim gördükleri ve mezun oldukları alanların daha çok kadınlara özgü olduğu düşünülen biyoloji, sosyal bilimler, eğitim gibi alanlar olduğuna ilişkin çalışmalar vardır. İlerleyen yıllarda dünyada fen bilimleri, teknoloji, mühendislik ve matematik (FeTeMM) alanlarında istihdam olanaklarının giderek artacağına ilişkin bazı öngörüler bulunmaktadır. Öte yandan yurtdışında FeTeMM alanlarında öğrenim görenlerin her iki cinsiyette de az olduğunu, ayrıca öğrenim gören öğrenciler arasından kadın öğrencilerin bu alanları daha az tercih ettiklerine ilişkin raporlar yayınlanmaktadır. Türkiye'de öğrencilerin cinsiyetlerine göre FeTeMM alanlarını seçme eğilimlerine dair fazla çalışmaya rastlanmamıştır. Bu nedenle bu çalışmada Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından düzenli olarak yayınlanan istatistikler incelenerek 1999-2013 yılları arasında kadın ve erkekler arasında FeTeMM alanlarını seçme konusunda nasıl bir eğilim olduğu ortaya konmaya çalışılmıştır. Yapılan incelemede kadınların doğal bilimleri, matematik ve istatistik alanlarını, erkeklerin ise bilgisayar ve mühendislik alanlarını ağırlıklı olarak yeğlendikleri görülmektedir. Elde edilen sonuçlar alanyazı bağlamında değerlendirilmiş, kariyer psikolojik danışmanlığı açısından tartışılmış ve bazı önerilerde bulunulmuştur.Publication Open Access İletişim Becerilerinin Yordayıcıları: Bilgi ve İletişim Teknolojilerinin Kullanımı, Benlik Saygısı, Dışa Dönüklük ve Cinsiyet(2016) Korkut Owen, Fidan; Bugay, Aslı; Bahçeşehir Üniversitesi; Orta Doğu Teknik ÜniversitesiBu çalışmanın amacı bilgi ve iletişim teknolojilerinin kullanımı (BİTK) ile benlik saygısı, dışadönüklük ve cinsiyetin iletişim becerilerini ne ölçüde yordadığını araştırmaktır. Araştırmanın katılımcılarını, Ankara ili Çankaya ilçesinde bulunan dört Anadolu Lisesinin 9., 10. ve 11. sınıflara devam eden ve araştırmaya gönüllü katılan 738 (409 kız, 329 erkek) öğrenci oluşturmuştur. Verilerin analizinde çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Bulgular, BİTK, benlik saygısı, dışadönüklük ve cinsiyetin ergenlerin iletişim becerilerini anlamlı düzeyde yordadığını ve varyansın % 51'ini açıkladığı göstermiştir. Çoklu regresyon analizi sonuçlarına göre bu değişkenler içinde iletişim becerilerinin en iyi yordayıcısı benlik saygısıdır. Ardından sırasıyla dışa dönüklük, BİTK ve cinsiyet değişkenleri gelmektedir. Sonuçlar ilgili alanyazını ışığında tartışılmıştırPublication Open Access Bilim, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik Alanlarında Kadın Olmak: Cinsiyete Yönelik Yargıları Kırma(2017) Korkut Owen, Fidan; Mutlu, Tansu; Bahçeşehir Üniversitesi; Eskişehir Osmangazi ÜniversitesiBilim, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik (FeTeMM) alanlarını seçen, bu alanlarda öğrenim gören ve çalışma hayatında yer alan kadınların oranları erkeklere göre oldukça düşüktür. FeTeMM alanlarındaki cinsiyetler arasındaki farkın nedenlerini inceleyen araştırmaların pek çoğu toplumsal cinsiyet rollerine dikkat çekmektedir. Bu saptamadan yola çıkarak, bu araştırmanın amacı Türkiye'de FeTeMM alanlarında çalışan kadınların kariyer gelişimlerine ilişkin görüşlerini toplumsal cinsiyet rolleri açısından betimlemektir. FeTeMM alanlarında çalışan kadınların, bu alanları seçme, eğitim alma ve çalışma sürecinde toplumsal cinsiyet rollerinden nasıl etkilendiklerine dair görüşlerinin incelendiği çalışmaya 16 kadın katılmıştır. Amaçlı örneklem yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örneklemesi kullanılarak belirlenen katılımcılardan yazılı görüş alınarak elde edilen verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Bulgulara göre, kadınlar her üç aşamada da toplumsal cinsiyet rollerinin etkisinden söz etmişlerdir. Ayrıca alan seçimleri sırasında en çok aile üyelerinin, alan eğitimleri sırasında eğitim yaşantılarının, çalışma yaşamlarında ise iş/çalışma ortamı aracığıyla toplumsal cinsiyet rollerinin kariyer gelişimlerini etkilediğini belirtmişlerdir. Ayrıca, katılımcılar bu alanlarda kariyer yapacak kadınlara yönelik bazı önerilerde bulunmuşlardır.Publication Open Access ORTAÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN YÖNELMEYİ DÜŞÜNDÜKLERİ EĞİTİM ALANLARI VE KARİYER PSİKOLOJİK DANIŞMANLIĞI(2017) Korkut Owen, Fidan; Eraslan Çapan, Bahtiyar; Bahçeşehir Üniversitesi; Anadolu ÜniversitesiBu çalışmanın amacı, cinsiyetleri, okulları, sınıfları ve genel not ortalamaları farklı olan orta öğretim öğrencilerinin Uluslararası Standart Eğitim Sınıflamasına göre yönelmeyi düşündükleri eğitim alanlarının değişip değişmediğini ve en çok istenen eğitim alanlarının hangilerinin olduğunu araştırmaktır. Araştırmanın verileri iki liseden 93'ü kız ve 64'ü erkek olmak üzere toplam 157 öğrenciden toplanmıştır. Verilerin toplanması için öğrencilerin demografik bilgilerini belirtikleri ve sekiz eğitim alanı içinden üniversitede seçmeyi planladıkları alanları üçlü derecelemeli olarak işaretledikleri bir formdan yararlanılmıştır. Analizler için SPSS 13 paket programı aracılığı ile kay kare testi yapılmıştır. Dört demografik değişken ve sekiz eğitim alanı olmak üzere toplam 32 kombinasyona dayalı olarak analizler gerçekleştirilmiştir. Sekiz farklı eğitim alanına bakıldığında, sınıfın beş, cinsiyetin dört, okul türünün üç ve genel not ortalamasının bir eğitim alanını seçmeyi düşünmede fark yarattığı görülmektedir. Araştırmada ayrıca en fazla istenen ilk üç eğitim alanının, mühendislik, üretim ve yapı, sağlık ve sosyal hizmet ile sosyal bilimler iş yönetimi ve hukuk olduğu bulunmuştur. Bulgular kariyer psikolojik danışmanlığı ile ilgili alan yazındaki araştırma sonuçlarına göre tartışılmış ve bazı öneriler sunulmuşturPublication Open Access Ortaöğretim Öğrencilerinin Fen Teknoloji Matematik ve Mühendislik Alanlarını Seçmeyi Düşünme Nedenleri(2017) Korkut Owen, Fidan; Eraslan Çapan, Bahtiyar; Bahçeşehir Üniversitesi; Anadolu ÜniversitesiMatematik ve Mühendislik (FeTeMM) eğitim alanlarını seçmeyi düşünme ve düşünmeme nedenlerini Sosyal Bilişsel Kariyer Kuramına dayalı olarak ortaya koymaktır. Bu amaçla Uluslararası Standart Eğitim Sınıflaması'na göre FeTeMM alanlarını kapsayan müsbet ve doğal bilimler ile mühendislik üretim ve yapı bilimleri eğitim alanları ayrı ayrı olarak ele alınmıştır. Veriler toplam 168 (75 K, 93 E) ortaöğretim öğrencisinden bir form aracılığı ile toplanmıştır. Formda katılımcılara bu eğitim alanlarını seçmeyi düşünüp düşünmedikleri ve bunun nedenleri sorulmuştur. Katılımcıların yazdıkları nedenler içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Bulgulara göre, öğrencilerin müsbet ve doğal bilimlerini ve mühendislik üretim ve yapı bilimleri eğitim alanlarını, seçmeyi düşünme ve düşünmeme nedenlerinin başında güçlü biçimde ilgi gelmektedir. Her iki grup için sıralama değişse de bu alanlarda eğitim almayı seçmeyi ya da seçmemeyi düşünme nedenleri öz-yeterlik, sonuç beklentisi, kişisel hedefler ve sosyal/sistemik etmenler olarak görülmektedir. Bulgular, Sosyal Bilişsel Kariyer Kuramı ve alanyazındaki son araştırmalar ışığında tartışılmıştırPublication Open Access ÇOCUKLARIN KENDİLİK DEĞERİNİ GELİŞTİRMEDE KENDİLİK DEĞERİ GELİŞTİRME PROGRAMI VE SOSYAL VE DUYGUSAL EĞİTİM PROGRAMININETKİLİLİĞİ(2017) Korkut Owen, Fidan; Eraslan Çapan, Bahtiyar; Bahçeşehir Üniversitesi; Anadolu ÜniversitesiBu çalışma, ön ergenlik dönemindeki çocukların kendilik değerini geliştirmeye yönelik Kendilik Değerini Geliştirme Programı ve Sosyal ve Duygusal Eğitim Programının etkililiğini ortaya koymayı amaçlayan, 4x3 (4 grup, deney1, deney 2, plasebo, kontrol grubu, 3 ölçüm, ön test, son test, izleme testi) ölçüm modeline dayalı deneysel bir çalışmadır. Araştırmanın denek grubunu, Ankara'da bir ilköğretim okulundaki beşinci sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Her grupta kendilik değeri düşük sekiz kişi ve kendilik değeri yüksek iki kişi olmak üzere toplam 10 öğrenci yer almaktadır. Gruplara ön test, son test ve izleme testi olarak uygulanan Harter'in Çocuklar İçin Kendilik Algısı Profili puanları arasında anlamlı bir fark olup olmadığı Tekrarlı Ölçümler için Varyans Analizi ile sınanmıştır. Analiz sonrasında gruplar arası etkileşimin ve temel etkinin kaynağını bulmak amacıyla Bonferoni Testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, Kendilik Değerini Geliştirme Programı ve Sosyal Duygusal Eğitim Programı alan öğrencilerin genel kendilik değeri puanlarının kontrol grubuna göre manidar düzeyde yükseldiği ve bu etkinin uzun süreli olduğu bulgusu elde edilmiştir. Araştırma bulguları, daha önceki benzer alanlarda yapılan araştırma bulgularıyla birlikte tartışılıp yorumlanmıştır. Bu bulgular doğrultusunda geleceğe yönelik olarak araştırmacılara önerilerde bulunulmuşturPublication Open Access SOSYAL BİLİŞSEL KARİYER KURAMI AÇISINDAN BİLİM, TEKNOLOJİ, MÜHENDİSLİK VE MATEMATİK ALANLARINDAKİ KADINLAR(2017) Korkut Owen, Fidan; Mutlu, Tansu; Bahçeşehir Üniversitesi; Eskişehir Osmangazi ÜniversitesiKadınlar bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik (FeTeMM) alanlarında erkeklere oranla daha az sayıdadırlar. Bu alanlarda çalışan kadınların sayıca az olmasına odaklanan alan yazındaki araştırmaların artması, bu araştırmalara dayalı olarak oluşturulan politikaların pek çok ülkede uygulanmaya başlanmasına aracı olmuştur. Bununla birlikte Türkiye'de FeTeMM alanlarında kariyer yapan kadınların kariyer gelişimleriyle ilgili araştırmalar oldukça sınırlıdır. Bu nedenle bu araştırmanın amacı Türkiye'de FeTeMM alanlarında çalışan kadınların kariyer gelişimlerine ilişkin görüşlerini Sosyal Bilişsel Kariyer Kuramı açısından betimlemektir. Bu amaca yönelik olarak FeTeMM alanlarını kariyer olarak seçmiş ve bu alanda çalışmakta olan 16 kadın ölçüt örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Araştırma kapsamında sorulan sorular alan seçimi, alan eğitimi ve çalışma yaşamı olmak üzere kadınların kariyer gelişimlerinin üç temel aşamasında algıladıkları kariyer desteklerini ve kariyer engellerini ortaya koymayı hedeflemiştir. Olgu bilim desenine göre tasarlanan bu araştırmada yazılı görüş alma formuyla elde edilen verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda FeTeMM alanlarındaki kadınların hem alan seçimi hem de alan eğitimi sırasında aile üyelerini ve arkadaşlarını kariyer desteği olarak algıladıkları bulunmuştur. Çevreden alınan destek ise FeTeMM alanlarındaki kadınların çalışma yaşamlarındaki algıladığı destektir. Ayrıca katılımcıların alan seçimi sırasında aile üyelerini ve sınav sistemini, alan eğitimi sırasında alan içeriğini ve sosyo-ekonomik koşullarını, çalışma yaşamlarında ise ev-iş sorumluluklarını da kariyer engeli olarak algıladıkları sonucu elde edilmiştirPublication Open Access ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE İYİLİK HALİNİN YORDAYICISI OLARAK PSİKOLOJİK SAĞLAMLIK(2017) Korkut Owen, Fidan; Demirbaş-Çelik, Nur; Doğan, Türkan; Bahçeşehir Üniversitesi; Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi; Hacettepe ÜniversitesiBu çalışmada, alanyazındaki önceki çalışmalara dayalı olarak üniversite öğrencilerinin cinsiyetlerinin, sınıflarının, genel sağlıklarına ilişkin öz değerlendirmelerinin ve psikolojik sağlamlıklarının iyilik hallerini yordayıp yordamadığı sorusuna yanıt aranmıştır. Bu amaçla iki devlet üniversitesinde öğrenci olan toplam 244 kişiden, İyilik Hali Yıldızı Ölçeği, Ego-Sağlamlık Ölçeği ve kişisel bilgi formu aracılığı ile veri toplanmıştır. Analizler için çoklu ve aşamalı regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçları psikolojik sağlamlığın İyilik Hali Yıldızı Ölçeği'nden elde edilen toplam puanla belirlenen genel iyilik halini ve ölçeğin beş alt boyutununu yordadığını göstermektedir. Bu durum psikolojik sağlamlığın iyilik halinin önemli bir yordayıcısı olarak değerlendirilmiştir. Buna ek olarak sınıf değişkeninin genel iyilik halini, yaşamı anlamlandırma/hedef odaklı olma ve bilişsel alt boyutlarını, genel sağlıklarına ilişkin öz değerlendirme değişkeninin duygusal alt boyutu ve cinsiyet değişkeninin ise sosyal alt boyutu yordadığı bulguları da elde edilmiştir. Fiziksel boyutu sadece psikolojik sağlamlık yordamaktadır. Bulgular alanyazın ışığında tartışılmış ve üniversitelerdeki psikolojik danışma etkinlikleri için bazı öneriler sunulmuşturPublication Open Access Fen, Teknoloji, Matematik ve Mühendislik Alanları Seçmek ya da Seçmemek(2018) Korkut Owen, Fidan; Eraslan Çapan, Bahtiyar; Bahçeşehir Üniversitesi; Anadolu ÜniversitesiBu araştırmanın amacı on birinci sınıf öğrencilerinin Fen, Teknoloji, Matematik ve Mühendislik (FeTEMM) alanlarını tercih etmelerinin cinsiyet, okul ve akademik başarı (genel akademik not ortalaması, matematik dersi not ortalaması, fen dersleri not ortalamaları) değişkenlerine göre değişip değişmediğini bulmaktır. Bu amaçla Uluslararası Standart Eğitim Sınıflaması'na göre FeTEMM alanlarını kapsayan Müsbet ve Doğal Bilimleri ile Mühendislik Üretim ve Yapı Bilimleri alanları ayrı ayrı ele alınmıştır. Veriler bir form aracılığı ile dört ayrı lisedeki 98 kız 118 erkek olmak üzere toplam 216 öğrenciden toplanmıştır. Araştırmanın verileri SPSS 13 paket programında kaykare analizi ile incelenmiştir. Araştırmanın bulgularına göre öğrencilerin Müsbet ve Doğal Bilimlerini tercih etme durumlarının okul türüne, genel akademik not ortalamasına, matematik ve fen bilimleri dersleri not ortalamalarına göre farklılaştığı görülmüştür. Mühendislik Üretim ve Yapı Bilimlerini tercih etme durumları ise cinsiyet, okul ve fen bilimleri not ortalamalarına göre değişmektedir. Bulgular, sosyal bilişsel kariyer kuramı ve alanyazın ışığında tartışılmış ve kariyer psikolojik danışmanlığı açısından önerilere yer verilmiştir.Publication Open Access Yaşam Boyu Sağlıklı Yaşam ve İyilik Hali(2018) Korkut Owen, Fidan; Demirbaş-Çelik, Nur; Bahçeşehir Üniversitesi; Alanya Alaaddin Keykubat ÜniversitesiYaşam boyu her alanda sağlıklı olabilmek ve iyilik halini sürdürebilmek bireylerin doğrudan kontrollerindeolmayan, aileden getirilen kalıtsal etmenler, hava kirliliği gibi çevresel etmenler ve yetersizsağlık sistemi gibi sistemik etmenler nedeniyle her zaman olası ya da kolay olmayabilir. Öte yandanbireyler sağlıklı yaşam alışkanlıkları ile pek çok hastalığı önleyebilmektedir. İyilik halinin sağlıklıyaşam biçimi olarak tanımlandığı dikkate alındığında bunu sağlayan davranışların neler olduğuönem kazanmaktadır. Bu davranışlar, yeterli ve dengeli beslenme alışkanlıklarına sahip olma, stresiiyi yönetebilme, düzenli fiziksel etkinlik yapma, spiritüel büyümeyi destekleyici etkinlikler yapma,kişilerarası ilişkileri canlı tutma ve bu konularda sorumluluk alma olarak özetlenmektedir. Bumakalede yaşam boyu gelişim dikkate alınarak çocukluk/gençlik, beliren yetişkinlik ve yetişkinlik/ileriyaştaki yetişkinlik dönemlerindeki bireylerin iyilik hallerine yönelik yapılan çalışmalarözetlenmiştir. Ayrıca her dönem için tüm ruh sağlığı profesyonellerin yapabileceklerine ilişkin bazıöneriler sunulmuştur.