Araştırma Çıktıları | WoS | Scopus | TR-Dizin | PubMed
Permanent URI for this communityhttps://hdl.handle.net/20.500.14719/1741
Browse
13 results
Search Results
Publication Open Access Türkiye'de Fen Bilimleri, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik Alanlarının Seçiminde Cinsiyetler Arası Farklılıklar* Fidan KORKUT-OWEN** Tansu MUTLU(2016) Korkut Owen, Fidan; Mutlu, Tansu; Bahçeşehir Üniversitesi; Eskişehir Osmangazi ÜniversitesiKadınların, yükseköğretimde öğrenim gördükleri ve mezun oldukları alanların daha çok kadınlara özgü olduğu düşünülen biyoloji, sosyal bilimler, eğitim gibi alanlar olduğuna ilişkin çalışmalar vardır. İlerleyen yıllarda dünyada fen bilimleri, teknoloji, mühendislik ve matematik (FeTeMM) alanlarında istihdam olanaklarının giderek artacağına ilişkin bazı öngörüler bulunmaktadır. Öte yandan yurtdışında FeTeMM alanlarında öğrenim görenlerin her iki cinsiyette de az olduğunu, ayrıca öğrenim gören öğrenciler arasından kadın öğrencilerin bu alanları daha az tercih ettiklerine ilişkin raporlar yayınlanmaktadır. Türkiye'de öğrencilerin cinsiyetlerine göre FeTeMM alanlarını seçme eğilimlerine dair fazla çalışmaya rastlanmamıştır. Bu nedenle bu çalışmada Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından düzenli olarak yayınlanan istatistikler incelenerek 1999-2013 yılları arasında kadın ve erkekler arasında FeTeMM alanlarını seçme konusunda nasıl bir eğilim olduğu ortaya konmaya çalışılmıştır. Yapılan incelemede kadınların doğal bilimleri, matematik ve istatistik alanlarını, erkeklerin ise bilgisayar ve mühendislik alanlarını ağırlıklı olarak yeğlendikleri görülmektedir. Elde edilen sonuçlar alanyazı bağlamında değerlendirilmiş, kariyer psikolojik danışmanlığı açısından tartışılmış ve bazı önerilerde bulunulmuştur.Publication Open Access Bilim, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik Alanlarında Kadın Olmak: Cinsiyete Yönelik Yargıları Kırma(2017) Korkut Owen, Fidan; Mutlu, Tansu; Bahçeşehir Üniversitesi; Eskişehir Osmangazi ÜniversitesiBilim, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik (FeTeMM) alanlarını seçen, bu alanlarda öğrenim gören ve çalışma hayatında yer alan kadınların oranları erkeklere göre oldukça düşüktür. FeTeMM alanlarındaki cinsiyetler arasındaki farkın nedenlerini inceleyen araştırmaların pek çoğu toplumsal cinsiyet rollerine dikkat çekmektedir. Bu saptamadan yola çıkarak, bu araştırmanın amacı Türkiye'de FeTeMM alanlarında çalışan kadınların kariyer gelişimlerine ilişkin görüşlerini toplumsal cinsiyet rolleri açısından betimlemektir. FeTeMM alanlarında çalışan kadınların, bu alanları seçme, eğitim alma ve çalışma sürecinde toplumsal cinsiyet rollerinden nasıl etkilendiklerine dair görüşlerinin incelendiği çalışmaya 16 kadın katılmıştır. Amaçlı örneklem yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örneklemesi kullanılarak belirlenen katılımcılardan yazılı görüş alınarak elde edilen verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Bulgulara göre, kadınlar her üç aşamada da toplumsal cinsiyet rollerinin etkisinden söz etmişlerdir. Ayrıca alan seçimleri sırasında en çok aile üyelerinin, alan eğitimleri sırasında eğitim yaşantılarının, çalışma yaşamlarında ise iş/çalışma ortamı aracığıyla toplumsal cinsiyet rollerinin kariyer gelişimlerini etkilediğini belirtmişlerdir. Ayrıca, katılımcılar bu alanlarda kariyer yapacak kadınlara yönelik bazı önerilerde bulunmuşlardır.Publication Open Access ORTAÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN YÖNELMEYİ DÜŞÜNDÜKLERİ EĞİTİM ALANLARI VE KARİYER PSİKOLOJİK DANIŞMANLIĞI(2017) Korkut Owen, Fidan; Eraslan Çapan, Bahtiyar; Bahçeşehir Üniversitesi; Anadolu ÜniversitesiBu çalışmanın amacı, cinsiyetleri, okulları, sınıfları ve genel not ortalamaları farklı olan orta öğretim öğrencilerinin Uluslararası Standart Eğitim Sınıflamasına göre yönelmeyi düşündükleri eğitim alanlarının değişip değişmediğini ve en çok istenen eğitim alanlarının hangilerinin olduğunu araştırmaktır. Araştırmanın verileri iki liseden 93'ü kız ve 64'ü erkek olmak üzere toplam 157 öğrenciden toplanmıştır. Verilerin toplanması için öğrencilerin demografik bilgilerini belirtikleri ve sekiz eğitim alanı içinden üniversitede seçmeyi planladıkları alanları üçlü derecelemeli olarak işaretledikleri bir formdan yararlanılmıştır. Analizler için SPSS 13 paket programı aracılığı ile kay kare testi yapılmıştır. Dört demografik değişken ve sekiz eğitim alanı olmak üzere toplam 32 kombinasyona dayalı olarak analizler gerçekleştirilmiştir. Sekiz farklı eğitim alanına bakıldığında, sınıfın beş, cinsiyetin dört, okul türünün üç ve genel not ortalamasının bir eğitim alanını seçmeyi düşünmede fark yarattığı görülmektedir. Araştırmada ayrıca en fazla istenen ilk üç eğitim alanının, mühendislik, üretim ve yapı, sağlık ve sosyal hizmet ile sosyal bilimler iş yönetimi ve hukuk olduğu bulunmuştur. Bulgular kariyer psikolojik danışmanlığı ile ilgili alan yazındaki araştırma sonuçlarına göre tartışılmış ve bazı öneriler sunulmuşturPublication Open Access Ortaöğretim Öğrencilerinin Fen Teknoloji Matematik ve Mühendislik Alanlarını Seçmeyi Düşünme Nedenleri(2017) Korkut Owen, Fidan; Eraslan Çapan, Bahtiyar; Bahçeşehir Üniversitesi; Anadolu ÜniversitesiMatematik ve Mühendislik (FeTeMM) eğitim alanlarını seçmeyi düşünme ve düşünmeme nedenlerini Sosyal Bilişsel Kariyer Kuramına dayalı olarak ortaya koymaktır. Bu amaçla Uluslararası Standart Eğitim Sınıflaması'na göre FeTeMM alanlarını kapsayan müsbet ve doğal bilimler ile mühendislik üretim ve yapı bilimleri eğitim alanları ayrı ayrı olarak ele alınmıştır. Veriler toplam 168 (75 K, 93 E) ortaöğretim öğrencisinden bir form aracılığı ile toplanmıştır. Formda katılımcılara bu eğitim alanlarını seçmeyi düşünüp düşünmedikleri ve bunun nedenleri sorulmuştur. Katılımcıların yazdıkları nedenler içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Bulgulara göre, öğrencilerin müsbet ve doğal bilimlerini ve mühendislik üretim ve yapı bilimleri eğitim alanlarını, seçmeyi düşünme ve düşünmeme nedenlerinin başında güçlü biçimde ilgi gelmektedir. Her iki grup için sıralama değişse de bu alanlarda eğitim almayı seçmeyi ya da seçmemeyi düşünme nedenleri öz-yeterlik, sonuç beklentisi, kişisel hedefler ve sosyal/sistemik etmenler olarak görülmektedir. Bulgular, Sosyal Bilişsel Kariyer Kuramı ve alanyazındaki son araştırmalar ışığında tartışılmıştırPublication Open Access Fen, Teknoloji, Matematik ve Mühendislik Alanları Seçmek ya da Seçmemek(2018) Korkut Owen, Fidan; Eraslan Çapan, Bahtiyar; Bahçeşehir Üniversitesi; Anadolu ÜniversitesiBu araştırmanın amacı on birinci sınıf öğrencilerinin Fen, Teknoloji, Matematik ve Mühendislik (FeTEMM) alanlarını tercih etmelerinin cinsiyet, okul ve akademik başarı (genel akademik not ortalaması, matematik dersi not ortalaması, fen dersleri not ortalamaları) değişkenlerine göre değişip değişmediğini bulmaktır. Bu amaçla Uluslararası Standart Eğitim Sınıflaması'na göre FeTEMM alanlarını kapsayan Müsbet ve Doğal Bilimleri ile Mühendislik Üretim ve Yapı Bilimleri alanları ayrı ayrı ele alınmıştır. Veriler bir form aracılığı ile dört ayrı lisedeki 98 kız 118 erkek olmak üzere toplam 216 öğrenciden toplanmıştır. Araştırmanın verileri SPSS 13 paket programında kaykare analizi ile incelenmiştir. Araştırmanın bulgularına göre öğrencilerin Müsbet ve Doğal Bilimlerini tercih etme durumlarının okul türüne, genel akademik not ortalamasına, matematik ve fen bilimleri dersleri not ortalamalarına göre farklılaştığı görülmüştür. Mühendislik Üretim ve Yapı Bilimlerini tercih etme durumları ise cinsiyet, okul ve fen bilimleri not ortalamalarına göre değişmektedir. Bulgular, sosyal bilişsel kariyer kuramı ve alanyazın ışığında tartışılmış ve kariyer psikolojik danışmanlığı açısından önerilere yer verilmiştir.Publication Open Access Üniversite Öğrencilerinin Kariyer Gelişim İhtiyaçları(2018) Korkut Owen, Fidan; Bahçeşehir ÜniversitesiBu araştırmanın ana amacı üniversite öğrencilerinin kariyer gelişim ihtiyaçlarının cinsiyetlerine, fakültelerine,sınıflarına, kariyer yardımı ve bilgisi almalarına, çalışma ve staj deneyimlerinin olmasına, iş bulmaya ilişkin umutluolmalarına göre değişip değişmediğini ortaya koymaktır. Araştırmanın ikinci amacı ise üniversite öğrencilerinin kariyeryardımı /bilgisi aldılarsa kimlerden aldıklarını, staj ve/veya çalışma deneyimleri olmuşsa hangi sektörlerde olduğunu, serbestzaman etkinliklerinin neler olduğunu, serbest zaman etkinliklerini kariyere dönüştürme olasılığı konusunda nedüşündüklerini belirlemektir. Veriler toplam 167 (110 Kadın, 53 Erkek ve 4 belirtilmemiş) üniversite öğrencisinden KariyerGelişimi İhtiyaçları Anketi ve kişisel bilgi formu aracılığı ile toplanmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre kariyer yardımı vebilgisi alanlarla almayanların, staj yapanlarla yapmayanların ve iş bulma umudu olanlarla olmayanların kariyer ihtiyaçlarıdeğişmektedir. Ayrıca katılımcıların kariyer yardımını ve bilgisini daha çok öğretmenlerinden ya da öğretim üyelerindenaldıkları, yarısına yakınının çalışma, yarısının ise staj deneyimine sahip olduğu, en fazla sanatsal ve sosyal etkinlikleriyeğledikleri, yarısının da yeğledikleri serbest zaman etkinliklerini bir kariyere dönüştürmeyi düşündükleri bulgusunaulaşılmıştır. Bulgular alanyazına göre tartışılmış ve bazı öneriler sunulmuştur.Publication Open Access Fen, Teknoloji, Matematik ve Mühendislik Alanlarını Seçmeyi Planlama: Meslek Seçimine İlişkin İnançlar(2018) Korkut Owen, Fidan; Eraslan Çapan, Bahtiyar; Bahçeşehir Üniversitesi; Anadolu ÜniversitesiBu çalışmanın amacı, fen, teknoloji, matematik ve mühendislik (FeTeMM) alanlarını seçmeyi düşünen vedüşünmeyen ortaöğretim öğrencilerinin cinsiyetlerine, devam ettikleri okulun türüne ve akademik başarılarına göremeslek seçimine ilişkin akılcı olmayan inançlarının değişip değişmediğini araştırmaktır. Türk eğitim sistemindeFeTeMM alanları müsbet ve doğal bilimler ile mühendislik, üretim ve yapı eğitim alanları olmak üzere iki ana gruptatoplanmaktadır. Araştırmanın katılımcıları üç lisede öğrenim görmekte olan 126’sı kadın ve 152 erkek olmak üzeretoplam 278 öğrencidir. Veriler, Meslek Seçimine İlişkin Düşünceler Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu aracılığı ile eldeedilmiştir. Yapılan iki yönlü varyans analizi sonuçlarına göre, müsbet ve doğal bilimleri seçmeyi planlamadeğişkeninde cinsiyet ve okul değişkenlerinde temel etkide ve fizik dersi not ortalamasında ise etkileşimdeistatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur. Mühendislik, üretim ve yapı alanlarını seçmeyi planlamadeğişkeninde ise cinsiyet ve genel not ortalaması değişkenlerinde temel etkide, genel not ortalamasında iseetkileşimde istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur.Publication Open Access ORTAÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN MESLEK SEÇİMİNE İLİŞKİN AKILCI OLMAYAN DÜŞÜNCELERİ(2018) Korkut Owen, Fidan; Eraslan Çapan, Bahtiyar; Bahçeşehir Üniversitesi; Anadolu ÜniversitesiBu çalışmada ortaöğretim öğrencilerinin,cinsiyetlerine, okul türlerine, sınıflarına, genel akademiknot ortalamalarına ve üniversitede seçmeyi düşündüklerieğitim alanına göre meslek seçimine ilişkin akılcıolmayan inançlarının değişip değişmediği araştırılmıştır.Araştırmanın verileri, dört ortaöğretim okulundaki 175’ikız ve 178’i erkek olmak üzere toplam 353 öğrencidentoplanmıştır. Verilerin toplanmasında Meslek Seçimineİlişkin Düşünceler Ölçeği ile öğrencilerin demografikbilgilerinin ve üniversitede seçmeyi düşündükleri eğitimalanına ilişkin bilgilerin sorulduğu Kişisel BilgiFormundan yararlanılmıştır. Analizler SPPS 13 aracılığıile t testi ve tek yönlü varyans analizi kullanılarakyapılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre erkeklerin,11. sınıf öğrencilerinin ve Anadolu Lisesi 2öğrencilerinin meslek seçimine ilişkin akılcı olmayaninançlarının diğer gruplardan daha fazla olduğubulunmuştur. Akademik not ortalamalarına göreöğrencilerin meslek seçimine ilişkin akılcı olmayaninançlarının değişmediği saptanmıştır. Öğrencilerinüniversitede seçmeyi düşündükleri sekiz eğitimalanlarına ilişkin akılcı olmayan inançlarında ise sadecemühendislik üretim ve yapı eğitim alanında farkbulunmuştur. Farkın kaynağına bakıldığında bu alanıseçmeyi planlayanların meslek seçimine ilişkin akılcıolmayan inançlarının diğer gruplardan daha yüksekolduğu görülmüştür. Bulgular kariyer psikolojikdanışmanlığı ile ilgili alan yazındaki araştırmasonuçlarına göre tartışılmış ve bazı öneriler sunulmuştur.Publication Open Access FETEMM ÖĞRENCİLERİNİN KARİYER İHTİYAÇLARININ İNCELENMESİ(2020) Korkut Owen, Fidan; Eraslan Çapan, Bahtiyar; Bahçeşehir Üniversitesi; Anadolu ÜniversitesiBu çalışmada, Fen Teknoloji Mühendislik veMatematik (FeTeMM) alanlarında eğitim gören üniversiteöğrencilerinin kariyer ihtiyaçlarının cinsiyetlerine,sınıflarına, ailelerinde üniversite mezunu olmasına,çalışma ve staj deneyimlerine sahip olma durumuna,bölümü tercih etme sıralarına ve kariyer yardımı alıpalmamalarına göre farklılaşıp farklılaşmadığı sorusunayanıt aranmıştır. Katılımcılar İç Anadolu Bölgesindekiorta ölçekli bir şehirdeki iki kamu üniversitesindeFeTeMM alanlarında okuyan 378 (% 57.4) kadın 281 (%42.6) erkek, toplam 659 öğrencidir. Araştırmada verileriKariyer Gelişimi İhtiyaçları Anketi ve Kariyerle İlgiliKişisel Bilgi Formu ile toplanmıştır. Analizler t testi, tekyönlü varyans analizi aracılığı ile yapılmıştır.Araştırmanın bulgularına göre kadın öğrencilerin kendinitanıma alanında, ikinci ve üçüncü sınıflardaki öğrencileriniş ve eğitim olanaklarını keşfetme alanında, çalışmadeneyimi olmayan ve kariyer yardımı almayanlarınkendini tanıma, iş ve eğitim olanaklarını keşfetme vekariyer planlamada, staj deneyimi olmayanların iş veeğitim olanaklarını keşfetme ve kariyer planlamakonusunda kariyer ihtiyacı bulunmaktadır. Ayrıca ilkkuşak üniversite öğrencilerinin ve büyük anne /babasıüniversite mezunu olanların kendini tanıma alanında dahaaz kariyer ihtiyacının olduğu bulgusu da elde edilmiştir.Bulgular alanyazına göre tartışılmış ve bazı önerilersunulmuştur.Publication Open Access PSİKOLOJİK DANIŞMAN ADAYLARININ MESLEĞE İLİŞKİN KİŞİSEL EĞİLİMLERİNİN İNCELENMESİ(2020) Korkut Owen, Fidan; Tuzgöl Dost, Meliha; Bahçeşehir Üniversitesi; Hacettepe ÜniversitesiBu çalışmanın amacı lisans düzeyindeki psikolojikdanışman adaylarının cinsiyetlerine, sınıflarına, psikolojikdanışma eğitimini seçme nedenlerine ve alanının nedenönemli olduğuna yönelik görüşlerine göre mesleğe ilişkinkişisel eğilimlerinin değişip değişmediğini ortayakoymaktır. Çalışmanın katılımcıları İç AnadoluBölgesi’ndeki büyük bir şehirde bulunan iki devletüniversitesindeki toplam 431 Rehberlik ve PsikolojikDanışmanlık programı öğrencisidir. Veriler Mesleğeİlişkin Kişisel Eğilimleri Değerlendirme Ölçeği ve KişiselBilgi Formu ile toplanmıştır. Ölçekten toplam puan ve altıalt boyuta ilişkin (farklıklara saygı, kişilerarası ilişkilerdeözen, insanlara ve yardım etmeye yönelik olma, yaşamakarşı olumlu tavır, kendinin farkında olma ve yeniliklereaçık olma) puanlar alınabilmektedir. Elde edilen bulgularagöre, kadın psikolojik danışman adaylarının mesleğeilişkin kişisel eğilimlerinin erkek psikolojik danışmanadaylarına göre daha yüksek olduğu görülmektedir. Dörtyıllık eğitimle mesleğe ilişkin kişisel eğilimlerde olandeğişiklikler değerlendirildiğinde psikolojik danışmanadaylarının kişilerarası ilişkilere özen ve kendinin farkındaolma özelliklerinde iyileşme eğilimi gözlenmiştir.Bulgular psikolojik danışma alanını planlayarak seçenlerinmesleğe ilişkin kişisel eğilimlerinin diğer nedenlerleseçenlere göre daha yüksek olduğunu göstermektedir.Psikolojik danışma alanını başkalarına yardımcı olduğuiçin önemli bulanların mesleğe ilişkin kişisel eğilimpuanları diğer görüşlerde olan gruplara göre daha yüksekbulunmuştur. Bulgular alanyazın ışığında tartışılmış vebazı öneriler sunulmuştur.