ULUSLARARASI HUKUKTA HAKKANİYETİN NORMATİF NİTELİĞİ

Abstract

Teknik bir bakış açısı ile yaklaşılmadığında hukuk, adalet ve hakkaniyet kavramlarının her biri bir diğeri ışığında tanımlanacaktır. Oysa hukuk ve hakkaniyet arasındaki bağ, teknik hukuk eğitimi almış ve özellikle pozitivist ekolün rahle-i tedrisinden geçmiş hukukçu için bu kadar kuvvetli olmayabilir. Zira pozitivist hukukçunun temel aldığı hukuk tanımı uyarınca hukukun amacı adaleti sağlamak değil, hukuk kişileri arasında var olan ilişkileri düzenlemektir. Bu tespit uluslararası hukuk için de geçerlidir. Nitekim uluslararası hukukta hakkaniyetin normatif niteliği geçmişte olduğu kadar günümüzde de ciddi tartışmalara sebebiyet vermekte ve önemli fikir ayrılıklarının konusunu teşkil etmektedir. Söz konusu çalışma hakkaniyetin uluslararası hukuk çatısı altında normatif bir nitelik taşıyıp taşımadığını, daha açık bir ifade ile bir uluslararası hukuk kaynağı olup olmadığını tartışmaktadır. Bu çerçevede, uluslararası hukukta hakkaniyetin mahiyeti, içeriği ve türleri incelenmekte, hakkaniyetin bir uluslararası hukuk kaynağı olup olmadığı sorunsalında yol gösterici nitelikteki uluslararası içtihada değinilmekte ve hakkaniyetin bağımsız bir uluslararası hukuk kaynağı olarak kabul edilmesinin doğuracağı sonuçlar değerlendirilmektedir.