Bir Döküm Fabrikası Çalışanlarında İş Sağlığı Okuryazarlık Düzeyi ve İlişkili Faktörler

Abstract

Amaç: İş sağlığı okuryazarlığı (İSO), çalışanların iş yerindeki eylem ve kararlarıyla ve çeşitli iş sağlığı sonuçlarıyla ilişkilidir. İSO’ya özgü önceki araştırmalar sınırlıdır. Bu çalışmanın amacı, İSO düzeyini ve ilişkili faktörleri belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı kesitsel tipte planlanmış olan çalışma, çeşitli endüstrilere çelik döküm, çelik dövme ve işlenmiş parça tedarikçisi olarak faaliyet gösteren bir metal döküm fabrikasında çalışanlar arasında gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya 18 yaş üstü tüm çalışanlar davet edilmiştir. Veriler, çalışanların demografik özelliklerini ve İSO ölçeğini içeren çevrimiçi bir anket aracılığıyla toplanmıştır. Veri analizi t-testi, Tek-Yönlü ANOVA ve Tukey çoklu karşılaştırma testleriyle yapılmıştır. Bulgular: Sekiz yüz altmış çalışandan 334’ü ankete katılmıştır (%38,9). Katılımcıların yaş ortalaması 35,60±8,96 (aralık: 21-67 yıl), 98,5’i erkek, %57,8’i evli ve %21,6’sı 16 yıldan uzun süredir çalışmaktadır. Katılımcıların çoğu lise mezunudur (%71,1). Katılımcıların OHL ölçek ortalama puanı 84,27±15,46 (aralık: 49-114). ISO ortalama puanları katılımcıların yaşı, eğitim düzeyi, fabrikada çalışma süresi, alınan İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) eğitimi sayısı, iş yaka tipi, son 3 yılda iş kazası öyküsü varlığı ve gelir getirici bir işte ilk çalışma yaşına göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermiştir (p<0,05). Sonuç: Çalışma sonuçları, İSG’yi etkileyen faktörleri anlamamıza katkıda bulunmakta ve sağlıklı ve güvenli işyerleri için müdahale noktalarının planlanmasında İSG profesyonellerine, işverenlere, fabrika yönetimlerine ve sendika temsilciliklerine rehberlik edebilmektedir. Alandaki daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.