Psikiyatristlerin ve Enfeksiyon Hastalıkları Hekimlerinin Antiretroviraller ve Psikotroplar Arasındaki İlaç-İlaç Etkileşimleri Konusundaki Farkındalık ve Bilgi Düzeyleri: Karşılaştırmalı Ankete Dayalı Bir Çalışma

Abstract

HIV ile yaşayan kişilerde (PLWH) psikotroplarla ilaç-ilaç etkileşimlerinin (İİE) görülme sıklığı artmaktadır. Bu çalışmanın amacı, birincil sonuç olarak enfeksiyon hastalıkları uzmanları (EHU) ve psikiyatristlerin İİE’ler hakkındaki bilgilerini karşılaştırmak ve ikincil sonuç olarak İİE’ler hakkındaki bilgi, tutum ve farkındalıklarını değerlendirmektir. Kantitatif ve karşılaştırmalı anket yöntemleri ile EHU’lara ve psikiyatristlere online anket olarak Türkiye’de uygulanmıştır. Ankette hekimlerin sosyodemografik özellikleri ve İİE’lere yönelik tutumları ile ilgili açık uçlu ve çoktan seçmeli sorular ve üç varsayımsal vaka senaryosu yer almıştır. Her senaryoda hastaların yaşı, cinsiyeti, sosyal ve tıbbi geçmişi, laboratuvar bulguları ve tüm ilaçları içeren bilgiler verilmiştir. Kısa İİE bilgileri verildikten sonra, vaka senaryosu sorusu ön test-son test tasarımıyla tekrar sorulmuştur. 31 EHU ve 29 psikiyatristin antiretroviral-psikotropik İİE’lere karşı tutumları incelenmiştir. Hekimlerin 35’i (%58,3) İİE’leri konusunda ‘ortalama’ bir yeterlilik algısına sahip olduğunu vurgulamıştır. Ayrıca, 53 hekim (%88,3) reçete yazma davranışında İİE’lerden etkilenmiştir. Hekimlere hastalarını İİE konusunda ne sıklıkla bilgilendirdiklerini sorduğumuzda, 45 hekim (%75) ‘sıklıkla/her zaman’ yanıtını vermiştir. Majör İİE, bilgilendirme öncesi ve sonrasında psikiyatristler [12 (%41,4) vs. 23 (%79,3)] ve EHU’ları [24 (%77,4) vs. 29 (%93,5)] tarafından doğru tanımlanmıştır (p<0,001). Bu çalışma, psikiyatristlerin ve EHU’ların antiretroviral-psikotropik İİE’lere yönelik bilgi, tutum ve farkındalıklarının karşılaştırıldığı ilk çalışmadır. İİE’lerin varlığının hekimlerin karar verme süreçlerini etkilediği belirlenmiştir. Hekimlerin çoğunluğu algılanan bilgi düzeylerinin ortalamanın üzerinde olduğunu, ancak İİE’lerine ilişkin bilgi düzeylerinin yetersiz olduğunu belirtmiştir.