YEŞİM USTAOĞLU FİLMLERİNDE ÖTEKİNİN YÜZÜ (1999-2016): LEVİNAS'IN SORUMLULUK KAVRAMI ÜZERİNDEN ALTERNATİF BİR OKUMA

Abstract

Yeni Türkiye Sinemasının önde gelen auteur yönetmenlerinden Yeşim Ustaoğlu flmlerinde Osmanlı İmparatorluğu’nun çöküşünden Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşuna kadarki dönemde ve bugünün politik ve kültürel çevresi ışığında sorumluluk kavramı bağlamında “Ötekiyi” nasıl temsil ettiği ile kayda değer bir tartışma yaratmıştır. Bu çalışmanın amacı, Ustaoğlu’nun flmlerinin yalnızca kimlik, yolculuk, ve aidiyet gibi kavramlar ile sınırlandırılamayacağını ortaya koymaktır. Ustaoğlu sineması üzerine yapılan birçok incelemenin aksine bu çalışma flmlerin anlatılarının ötekiye karşı olan sorumluluk hissi üzerinden inşa edildiğini ve böylelikle daha geniş bir perspektiften Türkiye’nin çeşitli “ötekileri” ile ilişkisini gösterdiğini savunmaktadır. Bu bağlamda, bu çalışmada Yeni Türkiye Sinemasının ana kavramlarından biri olan kimlik konusu Yeşim Ustaoğlu flmlerindeki (1999-2016) öteki ile olan ilişkisini üzerinden incelenmiştir. Ancak burada başka bir ötekinin temsili sunulmaktadır. Ötekinin temsili tarihsel ve toplumsal cinsiyetçi görüşler üzerinden değil, aksine ötekinin Levinas’ın öteki ve etik anlayışından yola çıkarak ana karakterlerin kendi kimliklerini oluşturmalarında merkezi bir rol oynayan bir karakter olduğu ortaya konmuştur. Böylelikle de bu seçili flmlerin sorumluluk kavramı üzerinden nasıl okunabileceği tartışılmıştır.